Z historii I Armii Wojska Polskiego
W 1943 roku – w Moskwie powstał komunistyczny Związek Patriotów Polskich pod przewodnictwem Wandy Wasilewskiej. Związek uzyskał zgodę Józefa Stalina na utworzenie na terytorium Związku Radzieckiego polskiego wojska.
W maju 1943 roku w Sielcach, nad rzeką Oką powstała I Dywizja Piechoty im. Tadeusza Kościuszki. Jej dowódcą został pułkownik Zygmunt Berling. 15 lipca „Kościuszkowcy” złożyli uroczystą przysięgę, śpiewali też swoją pieśń – pt.”Oka”. W sierpniu zaczęły powstawać kolejne Dywizje Piechoty, tworząc I Korpus Polskich Sił Zbrojnych na froncie wschodnim.
W październiku 1943 roku Dywizja im. Tadeusza Kościuszki przeżyła swój chrzest bojowy w bitwie pod Lenino. Słabo jeszcze przygotowana do walki, poniosła duże straty i została wycofana.
18 marca 1944 roku – I Korpus Sił Zbrojnych przekształcił się w I Armię Wojska Polskiego. Armia została wcielona w skład I Frontu Białoruskiego, który w lipcu po przekroczeniu rzeki Bug, znalazł się na terytorium Polski.
Radziecka ofensywa na ziemiach polskich została zatrzymana w 1944 roku przez Stalina ze względów politycznych, w związku z wybuchem Powstania Warszawskiego. Ruszyła ponownie 12 stycznia 1945 roku. 17 stycznia I Front Białoruski zdobył zgliszcza Warszawy (zniszczonej w 85 % w Powstaniu Warszawskim). 20 stycznia został wyzwolony Włocławek, a 23 stycznia – Bydgoszcz.
W marcu 1945 roku po krwawych walkach o zdobycie „Wału Pomorskiego”, okupionych ogromnymi stratami, polscy żołnierze dotarli nad Bałtyk. 18 marca zdobyli silnie broniony przez Niemców Kołobrzeg. W końcu marca wojska I Frontu Białoruskiego z udziałem polskiej 1 Brygady Pancernej im. Bohaterów Westerplatte wyzwoliły Gdynię i Gdańsk (to bohaterowie popularnego serialu pt.”Czterej pancerni i pies’’). W kwietniu wojska radzieckie okrążyły stolicę III Rzeszy – Berlin. W bezpośrednim szturmie na miasto wzięła udział 1 Dywizja Piechoty im. Tadeusza Kościuszki. Swój wielki szlak bojowy I Armia Wojska Polskiego zakończyła symbolicznie – wywieszając polską flagę, na Bramie Brandenburskiej w Berlinie – 2 maja 1945 roku.
I Armię Wojska Polskiego tworzyli polscy żołnierze internowani do sowieckich łagrów w 1939 roku, którym nie udało się dostać do Armii generała Andersa w 1941 roku. Dla tych żołnierzy była to jedyna okazja ażeby wydostać się z „nieludzkiej ziemi” i znaleźć się w upragnionej Ojczyźnie. Mieli przed sobą wolność i rodzinny dom, a za sobą ciężką pracę od świtu do nocy, głód, zimno, szkorbut i w każdej minucie życia groźbę śmierci w syberyjskim łagrze, zasłużyli więc na szacunek, bo krew przelana za Ojczyznę ma taką samą wartość na froncie zachodnim, wschodnim i w okupowanym kraju.
I Armia Wojska Polskiego jest Patronem Szkoły Podstawowej w Baruchowie.
Krystyna Zakrzewska